Jean-François Millet: zaaier van de moderne kunst

Bord in het Van Gogh Museum van DE tentoonstelling!

Eens in de zoveel tijd zal ik ook een tentoonstelling die ik heb bezocht onder de loep nemen. Afgelopen weekend ben ik (eindelijk!) weer eens naar het Van Gogh Museum in Amsterdam geweest. En daar was een tentoonstelling waar ik al tijden lang naar toe wilde, namelijk over de schilder die menig kunstenaars heeft geinspireerd om anders te schilderen. Ik neem jullie mee in de wereld van Jean-François Millet.

Jean-François Millet (1814-1875) is bekend om zijn schilderijen van het platteland, waarin hij het leven van de boeren realistisch weergeeft. Tegenwoordig kijken we daar bijna niet meer van op, maar in de tijd dat Millet dit schilderde, werd het als schandalig beschouwd. Het schilderen van het stadsleven werd populair, denk bijvoorbeeld aan de werken van Edouard Manet. En als het plattelandsleven toch werd geschilderd, werd enorm geromantiseerd. Mensen waren aan het werk, maar dit was bijna niet zichtbaar.

Le Moissonneur (De Maaier) – Jean-François Millet (1866-1867)
pastel op karton – 96 cm x 68 cm
Hiroshima Museum of Art

Millet veranderde dat door de vermoeidheid, slechte kwaliteit kleding en de uitgeputte blikken van de boeren en boerinnen te schilderen. Het is alsof je in het schilderij bent gekropen en vlakbij de boer staat. Je voelt het zonlicht, hoort zijn gehijg en ruikt het zweet. Millet maakte daarnaast ook gebruik van nieuwe schildertechnieken (minder gedetailleerd) en nieuw materiaal. Bijzonder zijn bijvoorbeeld de schetsen van Millet, waar hij met pastelkrijt een hele dikke laag aanbrengt om een intense kleur zwart te maken en daarmee te spelen met donkere landschappen.

De titel van deze tentoonstelling is zeer toepasselijk: zaaier van moderne kunst. Millet was erg populair en ook na zijn dood werden zijn werken voor enorme bedragen verkocht. Zijn werk inspireerde veel bekende moderne kunstenaars. Denk hierbij aan Salvador Dali, Kazimir Malevich, Claude Monet, Paula Modersohn-Becker, Paul Gauguin, Edvard Munch en nog vele anderen. Ook Nederlandse schilders als Jan Toorop en Vincent van Gogh, die lovend sprak over ‘père Millet’.

Veel van de werken van Millet werden bijna letterlijk gekopieerd door vele kunstenaren. De maaier is zo’n mooi voorbeeld. Je ziet hieronder dat precies hetzelfde werk van Millet (die hierboven ook al even aan bod kwam) werd ‘gekopieerd’ door Vincent van Gogh, Paul Cezanne, John Singer Sargent en Jacques Adrien Lavieille. Toen Vincent van Gogh in de kliniek van Saint-Remy zat, schilderde hij maar liefst twintig werken van Millet na in kleur. Net als Van Gogh was ook schilder Salvador Dali bijna geobsedeerd door de werken van Millet. Hij schilderde Het Angelus na in zijn bekende surrealistische stijl (te zien in de tentoonstelling!).

Diverse werken van ‘De Maaier’ van Millet
door (v.l.n.r.) Vincent van Gogh, Paul Cezanne, John Singer Sargent en Jacques Adrien Lavieille

De tentoonsteling richt zich op de moderniteit van Millet en de invloed die hij heeft gehad op de kunstenaars uit de 19e en 20e eeuw. In totaal zijn er 128 werken te zien in het Van Gogh Museum, waarvan maar liefst 108 in bruikleen uit privécollecties en andere musea (o.a. uit Japan, de Verenigde Staten en Frankrijk). Blijkt maar weer hoeveel moeite het Van Gogh Museum heeft gedaan om deze tentoonstelling te laten plaatsvinden!

Ik vond de tentoonstelling waanzinnig om te zien. De toelichting van het museum op de werken van Jean-François Millet en de manier waarop de schilderijen naast elkaar hangen zodat je goed de invloed van Millet op latere werken kunt zien zijn fenomenaal. Er hangen zoveel werken waarvan ik niet eens wist dat deze gebaseerd op of zelfs gekopieerd waren van een schilderij van Millet. Ik ben positief verrast en probeer zelfs nog een keer te gaan voor de tentoonstelling voorbij is.

Enne.. ook ik heb een werk geschetst dat lijkt op dat van Millet 🙂 Zie hier mijn schets van ‘De Maaier’, gemaakt door Vincent van Gogh die geinspireerd werd door ‘De Maaier’ van Jean-François Millet.

Schets van ‘De Maaier’, gemaakt door Rebecca

Dus ga vooral naar deze tentoonstelling zolang het nog kan: je kunt de schilderijen van Jean-François Millet en andere kunstenaars nog maar tot 12 januari 2020 bewonderen. Daarna reizen de werken door naar het Saint Louis Art museum – waarmee het Van Gogh Museum een samenwerkingsverband is aangegaan voor deze tentoonstelling.

LET OP: vergeet niet na het bezoeken van de eerste ruimte op de begane grond de trap (of lift) te nemen naar boven voor het vervolg. Ook daar hangen nog vele prachtige werken van Millet en tevens het voornoemde werk Angelus van Dali.

Ik wens iedereen die de tentoonstelling nog gaat bezoeken alvast heel veel plezier!

Bronvermelding:
Van Gogh Museum
vangoghmuseum.nl
tentoonstellingsboek Jean-François Millet: zaaier van moderne kunst – THOTH
wikipedia.com
google.com
nrc.nl

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.